Voetzorg voorkomt
problemen

Charcot voet

De naam 'Charcot voet', ook wel genoemd 'Voet van Charcot' komt af van een Franse neuroloog genaamd Jean Martin Charcot (1825-1893).

Jean Martin Charcot heeft dit ziektebeeld voor het eerst op papier gezet en beschreven.

Wat is een Charcot voet?

De lettelijke definitie (dr. G.J. Onvlee) is: 

De charcot voet omvat de klinische en radiologische uitingen van een niet-infectieus, dikwijls progressief type voetpathologie, die zich kan uiten in fracturen, luxaties/subluxaties, verlies van stabiliteit en voetvorm (vervorming en daarop volgende misvorming.

Dat wil zeggen dat als gevolg van zenuwbeschadiging (sensibel, motorisch en autonoom) (zie het gevoel op watten te lopen) en een veranderde bloedstroom in combinatie met osteoporose (botontkalking) er een destructie kan plaats vinden van de voetwortel.

Dit een van de meest vervelende en invaliderende complicaties van de diabetes en kan na 10 jaar diabetes optreden. Gelukkig komt het relatief niet veel voor, maar als u dit overkomt kan het een zeer langdurig revalidatieproces zijn, met vallen en opstaan.

Fasen:

  1. De acute fase. Een plotseling rode, gezwollen voet, zonder duidelijk trauma of aanwezige wond. Belangrijk is dat er meteen begonnen word met ontlasting door middel van een onderbeen gips dat niet belast mag worden (de zogenaamde total contact cast). Er is een proces in gang dat er voor kan zorgen dat de voet zogenaamd instort en dit moet geprobeerd worden om een halt toe te roepen d.m.v. dit gips. Als een röntgenfoto of een MRI-scan gemaakt wordt zal er pas 3 weken na het ontstaan iets te zien zijn, namelijk dat er een reactie aanwezig is van het bot, dit is te zien aan de witte vlekken in de botten, waar verhoogde botactiviteit te zien is. Op het moment dat deze botactiviteit aan de gang is, is de kans op botbreuken en vergroeiingen zeer groot, dat is ook de reden dat er langdurig (min. 3 maanden) met gips behandeld zal worden. Waarschijnlijk zult u ook voor langere tijd antibiotica krijgen (min. 6 weken), Dit alles om het bot weer tot rust te brengen.
  2. De chronische fase. De activiteit in het bot en de ontsteking zijn tot rust gekomen. Er zal moeten worden nagedacht over het vervolg, aangezien deze ontsteking met regelmaat weer de kop op wil steken. Belangrijk is om de rust die de voet heeft gekregen in het gips te waarborgen in een schoen, dit zal in bijna alle gevallen uitmonden in een volledig op maat gemaakte (half)hoge orthopedische schoen. De revalidatiearts samen met de orthopedisch schoenmaker zal samen met de patiënt gaan kijken aan welke voorwaarden en eisen de schoen functioneel moet voldoen om opvlamming van de charcot zoveel mogelijk tegen te gaan en om druk en schuifkrachten te verminderen.
  3. Voordat er sprake is van zenuwbeschadiging kan het zijn dat er in de acute fase niet snel gehandeld is geworden, bv omdat de patiënt niets in de gaten had en gewoon doorgelopen heeft met deze voeten, of omdat het niet herkend is geworden door de zorgprofessionals. Dan zal de patiënt pas behandeld gaan worden als de acute fase voorbij is en spreken we over een subacute fase. Het kan zijn dat er al  vervormingen of vergroeiingen in de voetwortel zijn opgetreden. Het is dan van belang om te proberen te behouden wat er nog is aan voetvorm en het ontstekingsproces tot stilstand te brengen. Ook dan zal voet voor langere tijd (min 3 maanden) in het gips gezet worden ter ontlasting en waarschijnlijk zal er antibiotica gegeven worden om de ontsteking af te remmen.

Mogelijke problemen

In de chronische fase is het mogelijk om doormiddel van een operatie de voet reconstrueren. Dit wordt niet vaak toegepast, omdat er altijd weer een kans is dat de charcot opvlamt.

Doordat bij een charcotvoet de voetvorm sterk afwijkt wordt deze voet ook wel rocker bottom genoemd, dat wil zeggen dat de voet in plaats van hol, bol is aan de onderzijde. In de subacute fase groeien de gewrichten in de voetwortel aan elkaar inclusief eventuele botbreuken die er ontstaan zijn, dit geeft een voet die niet meer functioneel kan zijn. Dit levert natuurlijk ontzettend veel problemen op tijdens het lopen.

Het belang van een goed passende en beschermende ortopedische schoen is hierbij het allerbelangrijkst om wonden te voorkomen. Aangezien de voet bol is aan de onderzijde, zal de druk en het looppatroon altijd anders zijn dan een ‘gewone’ voet en daar zal de schoen in moeten voorzien.

Begeleiden in het afwikkelen, beschermen en ontlasten dat zijn de drie belangrijkste eigenschappen voor een schoen die gedragen wordt aan een Charcot voet.

Wondvorming; door de hoge belasting midden onder voet, is dat een plek waar ontzettend veel druk komt. De kans op eelt- of wondvorming op deze plek is dan ook erg groot. Door de abnormale belasting is het dan ook sterk af te raden om bv op blote- of kousenvoeten te lopen. Dit zorgt voor zo’n piekbelasting dat de kans op een wond zeer sterk aanwezig is.

Bij mensen met een charcotvoet zal ook met grote regelmaat voetcontrole plaatsvinden. Minimaal een keer in de 3 maanden, maar vaak zal dit vaker zijn, bv om het eelt te laten verwijderen of de schoenen te controleren. Deze controles en behandelingen zullen plaats vinden bij de podotherapeut.

Deel |

Download brochure Diabetes

In dit themaboekje hebben wij alle belangrijke informatie rondom dit thema gebundeld in een handig PDF document. Download het boekje nu.

Download

Bel mij voor een afspraak

Wilt u gebeld worden voor een afspraak? Druk dan op de knop en vul het terugbelformulier in. Wij bellen u dan terug op een tijdstip dat het u gelegen komt.

Bel mij